Wat is een winst-en-verliesrekening? Uitleg met voorbeeld

Wat staat er op een winst-en-verliesrekening?

Een winst-en-verliesrekening heeft een vaste opbouw: bovenaan je opbrengsten, daaronder je kosten, en onderaan het verschil. In je aangifte inkomstenbelasting vraagt de Belastingdienst naar deze onderdelen:

• Opbrengsten: je omzet, berekend uit je verkoopfacturen. Reken je btw aan je klanten, dan zonder btw.
• Inkoopkosten: wat je betaalde voor grondstoffen en goederen die je verkoopt of verwerkt.
• Afschrijvingen: het deel van dure bedrijfsmiddelen, zoals een laptop of bus, dat je dit jaar als kosten telt.
• Bedrijfskosten: de kosten om je werk te doen, zoals je auto, telefoon, internet, software en adviseurs.
• Financiële baten en lasten: rente die je ontvangt of betaalt, bijvoorbeeld op een lening.

Omzet min inkoopkosten is je brutowinst. Trek je daar alle andere kosten van af, dan houd je je nettowinst over. Het verschil tussen omzet en winst lees je ook in verschil tussen omzet, winst en cashflow.

Winst-en-verliesrekening: een voorbeeld

Je bent zelfstandig grafisch ontwerper. Naast je opdrachten verkoop je posters. Zo ziet je winst-en-verliesrekening over 2026 eruit:

Alle bedragen zijn zonder btw. Over de winst van € 53.700 betaal je inkomstenbelasting, na aftrek van ondernemersaftrekken waar je recht op hebt.

Hoe lees je een winst-en-verliesrekening?

1. Kijk naar de onderste regel. Positief is winst, negatief is verlies.
2. Kijk waar je kosten naartoe gaan. In het voorbeeld is de flexplek de grootste kostenpost. Zo zie je waar besparen het meeste oplevert.
3. Vergelijk met vorig jaar. Groeit je omzet sneller dan je kosten, dan houd je steeds meer over.

Winst is niet hetzelfde als geld op je rekening. Een factuur die je klant nog niet heeft betaald, telt al mee als omzet. Een laptop die je in één keer betaalt, telt verdeeld over een paar jaar mee als kosten.

Winst-en-verliesrekening en balans

De winst-en-verliesrekening laat een periode zien. De balans is een momentopname van wat je bezit en schuldig bent, meestal op 31 december. Samen met een toelichting vormen ze de jaarrekening.

Met een eenmanszaak lever je die niet in bij KVK. Je hebt de cijfers wel nodig voor je aangifte inkomstenbelasting: de Belastingdienst berekent je winst op basis van je winst-en-verliesrekening en je balans. Houd je je boekhouding goed bij, dan stel je de winst-en-verliesrekening op door je geboekte facturen en bonnen per categorie op te tellen.

Moet je zelf een winst-en-verliesrekening opstellen?

Nee. Met Ombora hoef je niet te weten hoe een winst-en-verliesrekening in elkaar zit. Ombora verwerkt je facturen en bonnen in de juiste categorie en houdt je omzet, kosten en winst bij. Zo heb je de cijfers voor je aangifte klaar zonder dat je zelf iets optelt. Belangrijke beslissingen gebeuren pas na jouw akkoord.