Gepubliceerd op

Debet en credit: betekenis en journaalposten met voorbeelden

Debet en credit zijn de twee kanten van elke boeking: debet is links, credit is rechts. Bij elke journaalpost is het bedrag aan de debetkant even groot als aan de creditkant. Zo klopt je boekhouding altijd.

Een data-analist schrijft cijfers in een notitieblok aan zijn bureau thuis, naast twee beeldschermen met grafieken.

Wat betekenen debet en credit?

Debet is de linkerkant en credit de rechterkant. Op de balans staan links je bezittingen en rechts je schulden en eigen vermogen. Elke grootboekrekening heeft ook een debetkant en een creditkant.

Debet betekent dus niet min en credit niet plus. Of een boeking iets verhoogt of verlaagt, hangt af van het soort rekening:

Soort rekeningNeemt toeNeemt af
Bezittingen (bank, debiteuren, inventaris)DebetCredit
Kosten (software, reiskosten)DebetCredit
Schulden (crediteuren, te betalen btw, lening)CreditDebet
Eigen vermogenCreditDebet
Opbrengsten (omzet)CreditDebet

Ezelsbruggetje: bezittingen en kosten groeien links (debet). Schulden, eigen vermogen en opbrengsten groeien rechts (credit).

Waarom debet en credit altijd gelijk zijn

Elke gebeurtenis in je onderneming heeft twee kanten. Betaal je je telefoonrekening, dan heb je meer kosten én minder geld op de bank. Daarom boek je elk bedrag twee keer: één keer debet en één keer credit. Dat heet dubbel boekhouden.

Omdat beide kanten van elke boeking even groot zijn, zijn alle debetbedragen samen altijd gelijk aan alle creditbedragen samen. Klopt dat niet, dan zit er een fout in je boekhouding.

Wat is een journaalpost?

Een journaalpost is de vastlegging van één boeking. Je noteert:

  • de datum en een korte omschrijving;
  • welke grootboekrekening je debet boekt, met het bedrag;
  • welke grootboekrekening je credit boekt, met het bedrag.

Vaak schrijf je de debetrekening eerst en de creditrekening daarna met het woordje "aan" ervoor. Bijvoorbeeld: Telefoonkosten € 50 aan Bank € 50.

Journaalposten: vier voorbeelden

Je bent zelfstandig fotograaf. Zo boek je een gewone maand.

1. Je stuurt een factuur van € 1.000 plus € 210 btw. De klant moet je € 1.210 betalen (bezitting omhoog), je omzet stijgt (opbrengst omhoog) en je moet btw afdragen (schuld omhoog).

GrootboekrekeningDebetCredit
Debiteuren€ 1.210
Omzet€ 1.000
Te betalen btw€ 210

2. De klant betaalt. Je banksaldo stijgt, je vordering op de klant verdwijnt.

GrootboekrekeningDebetCredit
Bank€ 1.210
Debiteuren€ 1.210

3. Je krijgt een factuur van een fotolab: € 300 plus € 63 btw. Je kosten stijgen, je krijgt btw terug en je hebt een schuld aan het lab.

GrootboekrekeningDebetCredit
Inkoop fotowerk€ 300
Te vorderen btw€ 63
Crediteuren€ 363

4. Je betaalt het fotolab. Je schuld verdwijnt en je banksaldo daalt.

GrootboekrekeningDebetCredit
Crediteuren€ 363
Bank€ 363

In elke journaalpost zijn debet en credit samen even groot. Wat debiteuren en crediteuren precies zijn, lees je in debiteuren en crediteuren. Hoe je facturen in de praktijk vastlegt, lees je in facturen boeken.

Moet je zelf journaalposten maken?

Nee. Met Ombora hoef je niet te weten wat debet en credit betekenen. Ombora maakt de boekingen voor je zodra er een factuur, bon of betaling binnenkomt, en zorgt dat beide kanten kloppen. Jij ziet in gewone taal wat er gebeurt, en belangrijke beslissingen gebeuren pas na jouw akkoord.

Veelgestelde vragen